Seçim sistemi değişiyor mu? Ankara kulislerinde yeni seçim yasası hazırlığı

Türkiye siyasetinde gözler yeniden seçim sistemi ve Siyasi Partiler Kanunu’na çevrildi.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin geçtiğimiz günlerde siyasi partiler ve seçim sisteminin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne uygun biçimde yeniden düzenlenmesi gerektiğini söylemesinin ardından, Ankara kulislerinde yeni bir çalışma yürütüldüğü iddia edildi.

Gazete Oksijen’in aktardığı kulis bilgilerine göre; ortak liste uygulaması, küçük partilerin seçimlere katılma şartları, teşkilatlanma kriterleri ve siyasi partilere yapılan Hazine yardımında uygulanan oy oranı gibi konuların yeniden ele alınması gündemde.

Bahçeli seçim sistemini işaret etmişti

Tartışmanın fitilini ateşleyen açıklamalardan biri MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’den geldi.

Bahçeli, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi sonrasında siyasi yapının da yeni sisteme uygun hale getirilmesi gerektiğini savunarak siyasi partiler ve seçim sisteminin yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.

Bahçeli’nin açıklamasında yeni seçim sisteminin ayrıntılarına ilişkin somut bir model ortaya konulmadı. Seçim barajının değiştirilmesi, milletvekili dağılımı veya Cumhurbaşkanlığı seçimindeki yüzde 50+1 şartına ilişkin belirli bir değişiklik önerisi de açıklanmadı.

Ankara kulislerinde hangi değişiklikler konuşuluyor?

Bahçeli’nin açıklamasının ardından gündeme gelen kulis bilgileri ise olası düzenlemenin kapsamının oldukça geniş olabileceğine işaret ediyor.

Henüz TBMM‘ye sunulmuş resmi bir kanun teklifi bulunmamakla birlikte kulislerde özellikle şu başlıkların değerlendirildiği öne sürülüyor:

• Siyasi partilerin ortak listeyle seçime girme yöntemleri,
• Küçük partilerin seçimlere katılabilmek için yerine getirmesi gereken şartlar,
• Partilerin teşkilatlanma kriterleri,
• Siyasi partilere Hazine yardımı yapılması için aranan oy oranı,
• Siyasi partilerin seçim dönemindeki iş birliği modelleri.

Ortak liste formülü değişebilir mi?

Olası düzenlemenin en dikkat çekici bölümlerinden biri ortak liste konusu.

Türkiye’de siyasi partiler özellikle milletvekili seçimlerinde başka bir siyasi partinin listesinden aday gösterme yöntemiyle seçim iş birliği yapabiliyor. Geçmiş seçimlerde de partiler milletvekili sayılarını artırabilmek amacıyla farklı liste modellerini kullandı.

Yeni düzenlemeyle bu yöntemin daha farklı kurallara bağlanabileceği iddia ediliyor. Ancak ortak listenin tamamen kaldırılacağı veya yasaklanacağı yönünde kesinleşmiş resmi bir karar bulunmuyor.

Bu nedenle kamuoyuna yansıyan bilgiler şimdilik Ankara kulislerindeki çalışma ve iddialar olarak değerlendirilmeli.

Küçük partiler için yeni şartlar gelebilir

Bir diğer önemli başlık ise siyasi partilerin seçimlere katılma yeterliliği.

Kulislerde özellikle küçük siyasi partilerin seçime katılabilmek için yerine getirmesi gereken teşkilatlanma ve kongre şartlarının yeniden ele alınabileceği belirtiliyor.

Türkiye’deki mevcut sistemde bir siyasi partinin seçimlere katılabilmesi için kanunda belirtilen teşkilatlanma ve kongre koşullarını yerine getirmesi gerekiyor.

Yeni düzenlemenin bu kriterleri değiştirip değiştirmeyeceği ise hazırlanacak teklifin ortaya çıkmasıyla netleşecek.

Hazine yardımı da masada

Siyasi partilere yapılan Hazine yardımı da üzerinde çalışıldığı öne sürülen başlıklardan biri.

Kulis bilgilerine göre Hazine yardımından yararlanmak için siyasi partilerin alması gereken oy oranına ilişkin kriterlerin yeniden değerlendirilmesi gündemde.

Bu alanda yapılacak olası bir değişiklik özellikle Meclis dışında bulunan veya düşük oy oranına sahip siyasi partiler açısından önem taşıyor.

Ancak Hazine yardımı konusunda hangi oranın uygulanacağına ilişkin kamuoyuna açıklanmış kesin bir teklif henüz bulunmuyor.

Yeni Parti açısından da kritik olabilir

Olası değişikliklerin siyasi dengeler açısından önemli sonuçları olabilir.

Özellikle yeni kurulan partilerin seçime katılma koşullarının değiştirilmesi, ortak liste modellerinin yeniden düzenlenmesi veya teşkilatlanma şartlarının ağırlaştırılması halinde düzenlemenin Yeni Parti dahil yeni ve küçük siyasi partilerin 2028 seçimlerine yönelik stratejilerini etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Gazete Oksijen de kulis haberinde olası düzenlemenin Yeni Parti’yi etkileyebilecek yönlerine dikkat çekiyor.

Bununla birlikte düzenlemenin Yeni Parti’yi özel olarak hedeflediğini gösteren açıklanmış resmi bir metin bulunmuyor.

Gözler AK Parti ve MHP’de

Seçim sistemine ilişkin tartışmaların önümüzdeki dönemde siyasetin önemli gündem maddelerinden biri olması bekleniyor.

Bahçeli’nin açık şekilde seçim sisteminin yeniden düzenlenmesini gündeme getirmesi ve hemen ardından iktidar kanadında çalışma yürütüldüğüne ilişkin kulis bilgilerinin ortaya çıkması dikkatleri AK Parti ve MHP’ye çevirdi.

Çalışmanın kanun teklifine dönüşmesi halinde asıl tartışmanın TBMM’de başlaması bekleniyor.

Bahçeli’den seçim sistemi için dikkat çeken çağrı: Yeniden düzenlenmeli Haber İçin TIKLAYINIZ