Ehliyet sınavında yeni dönem: Ezber parkur yerine gerçek trafik testi

Ezber güzergâh dönemi geride kalıyor

Direksiyon sınavlarında uzun süredir tartışılan konulardan biri, adayların sınav güzergâhını önceden öğrenerek aynı bölgede tekrar tekrar çalışabilmesiydi.

Bu durum bazı adayların genel sürüş yeteneğinden çok belirli bir güzergâhı öğrenerek sınava hazırlanabildiği eleştirilerini beraberinde getiriyordu.

Yeni sistemde ise adayın yalnızca belirli bir yol üzerindeki performansına değil, değişen yol ve trafik şartlarına uyum sağlama becerisine daha fazla önem veriliyor.

MEB düzenlemesine göre direksiyon sınavları için en az iki farklı güzergâh belirlenmesi gerekiyor ve adayın sınava başlayacağı güzergâh sınav günü kura yöntemiyle belirleniyor.

Adaylar akan trafikte değerlendirilecek

Yeni dönemin en dikkat çeken noktalarından biri gerçek trafik şartlarına verilen önem.

Aday sürücülerin yalnızca park, kalkış ve dönüş gibi temel manevraları yerine getirmeleri yeterli olmayacak. Direksiyon başındaki genel davranışları da değerlendirilecek.

Adayın şerit takibi, kavşağa yaklaşımı, trafik işaretlerine uyumu, çevre kontrolü, hızını yol şartlarına göre ayarlaması ve diğer araçlarla olan etkileşimi sınav performansının önemli parçalarını oluşturacak.

Böylece direksiyon sınavının temel amacı, belirli hareketleri ezberleyen adaydan ziyade trafiğe tek başına çıktığında güvenli şekilde araç kullanabilecek sürücüyü belirlemek olacak.

Park ve manevralar yine sınavda

Yeni sistem park uygulamalarının kaldırıldığı anlamına gelmiyor.

Adayların geri park, dönüş ve benzeri temel araç kullanma becerileri değerlendirilmeye devam edecek.

Ancak adayın başarısının yalnızca bu hareketleri yapabilmesine bağlı olmadığı, trafik içerisinde aracı güvenli biçimde yönetebilmesinin de değerlendirmede önemli olduğu vurgulanıyor.

Sınav güzergâhlarında yeni düzen

MEB‘in yönetmelik düzenlemesiyle direksiyon eğitimi ve sınav güzergâhlarına ilişkin şartlarda da değişiklikler yapılmıştı.

Direksiyon sınavlarının yapılacağı güzergâhların belirlenmesinde yol ve trafik şartları dikkate alınırken, sınavların yalnızca tek bir rotaya bağımlı kalmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Aday açısından bunun anlamı oldukça açık: Sınava hazırlanırken yalnızca “sınavda dönülecek sokakları” öğrenmek yeterli olmayacak.

Adayın farklı güzergâhlarda güvenli araç kullanabilecek seviyeye gelmesi gerekecek.

Sürücü kurslarının eğitim modeli de etkilenecek

Değişikliğin sürücü kurslarının eğitim yöntemlerine de yansıması bekleniyor.

Sınavın belirli bir güzergâhın ezberlenmesinden uzaklaşması, direksiyon derslerinde adayların daha farklı trafik şartlarında araç kullanmasını önemli hale getiriyor.

Yoğun trafik, kavşaklar, şerit değişiklikleri, yaya geçitleri ve farklı yol koşulları adayların eğitiminde daha fazla önem kazanacak.

Bu nedenle sürücü kurslarında verilen eğitimin de yalnızca sınavı geçmeye değil, adayın bağımsız ve güvenli sürücü haline gelmesine odaklanması hedefleniyor.

“Direksiyon sınavı 1 saat olacak” iddiasına dikkat

Yeni sistemle ilgili bazı haberlerde direksiyon sınavlarının yaklaşık 1 saate çıkarılacağı ve direksiyon eğitiminin 24 saate yükseltileceği yönünde bilgiler de yer alıyor.

Ancak mevcut MEB bilgilendirmesinde B sınıfı için akan trafikte direksiyon eğitimi 14 saat, direksiyon uygulama sınavının süresi ise 35 dakika olarak belirtiliyor.

Bu nedenle yeni bir resmî düzenleme yayımlanmadan söz konusu rakamları kesinleşmiş uygulama şeklinde değerlendirmemek gerekiyor.

Amaç daha güvenli sürücüler yetiştirmek

Direksiyon sınavındaki değişikliklerin temelinde adayların yalnızca sınavı geçebilecek seviyede değil, ehliyet aldıktan sonra trafikte güvenli şekilde araç kullanabilecek yeterlilikte yetiştirilmesi bulunuyor.

Adayın araç hâkimiyeti kadar trafik içerisindeki kararları da önem taşıyor.

Özellikle kavşak geçişleri, yaya önceliği, şerit değişikliği, çevre kontrolü ve trafik işaretlerine uyum gibi günlük sürüşte karşılaşılan durumların değerlendirmedeki ağırlığı, adayların sınava hazırlanma biçimini de değiştirecek.

Ehliyet alacak adaylar için ne değişecek?

Yeni dönemde sürücü adaylarının sınava hazırlanırken belirli bir parkuru ezberlemek yerine farklı güzergâhlarda deneyim kazanması önem kazanacak.

Direksiyon eğitiminde “sınavda buradan geçeceksin, burada dönüş yapacaksın” anlayışından ziyade adayın farklı trafik koşullarında doğru karar verebilmesi hedeflenecek.

Böylece ehliyet sınavının, adayın bir güzergâhı ne kadar iyi ezberlediğinden çok gerçekten araç kullanmaya hazır olup olmadığını ölçmesi amaçlanıyor.