MHP’den 186 Parti Üzerinden Sert Çıkış: Feti Yıldız “Pazarlık Partileri” Dedi

Yıldız 186 Siyasi Partiye Dikkat Çekti

Feti Yıldız, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı kayıtlarına işaret ederek Türkiye’de 186 siyasi parti bulunduğunu belirtti.

Siyasi parti kurmak için önceden izin alınmasının gerekmediğini hatırlatan Yıldız, kanundaki şartları taşıyan en az 30 Türk vatandaşının bir araya gelmesinin parti kuruluşu için yeterli olduğunu ifade etti.

Ancak Yıldız’ın asıl dikkat çektiği konu parti kurmanın yasal şartlarından çok, Türkiye’de ortaya çıkan farklı siyasi parti yapıları oldu.

“Tabela, Hülle, Pazarlık, Kişi Partileri…”

MHP‘li Yıldız, mevcut siyasi partilerin tek bir yapıda değerlendirilemeyeceğini belirterek oldukça dikkat çekici bir sınıflandırma yaptı.

Yıldız; kitle, ideoloji ve kadro partilerinin yanında “bölgeci”, “tabela”, “hülle”, “pazarlık”, “kişi”, “silsile”, “kalıntı” ve “üyesiz” partiler ile “çıkar grubu olan partiler” bulunduğunu savundu.

Herhangi bir siyasi partinin adını vermeyen Yıldız’ın özellikle iki kategoriyi hedef alan sözleri dikkat çekti.

“Parti Kurmayı Şirket Kurmaktan Daha Kârlı Görenler Türedi”

Yıldız, bazı kişilerin siyasi parti kuruluşunu farklı amaçlarla kullandığını savunarak şu ifadeyi kullandı:

“Parti kurmayı şirket kurmaktan daha kârlı görenler türemiştir.”

MHP Genel Başkan Yardımcısı ayrıca “tabela partileri” olarak tanımladığı oluşumların yasa dışı faaliyetlerinden söz etmenin zaman kaybı olacağını ileri sürdü.

Yıldız’ın en sert değerlendirmesi ise “pazarlık partileri” konusunda geldi.

Son yıllarda kurulduğunu söylediği bu partilerin demokrasiyi nasıl yozlaştırdığının üniversitelerde tez konusu olması gerektiğini savundu.

İsim Vermedi, Tartışmanın Alanını Geniş Bıraktı

Feti Yıldız’ın açıklamasında dikkat çeken önemli bir ayrıntı var: Eleştirisinin hedefindeki herhangi bir siyasi partinin adını açıklamadı.

Bu nedenle Yıldız’ın “pazarlık”, “hülle” veya “tabela” partisi ifadeleriyle hangi siyasi oluşumları kastettiği şu aşamada bilinmiyor.

Açıklamadaki ifadeleri belirli bir siyasi partiyle doğrudan ilişkilendirmek, Yıldız tarafından isim verilmediği sürece yorumdan öteye geçmeyecektir.

Siyasi Partilerin Sınırlarını da Hatırlattı

Yıldız paylaşımında siyasi partilerin uyması gereken anayasal ve yasal kurallara da geniş yer ayırdı.

Partilerin devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne ilişkin anayasal esasları değiştirmeyi amaçlayamayacağını belirten Yıldız; siyasi partilerin bölge, ırk, din, mezhep, tarikat, aile, zümre veya cemaat esasına dayanamayacağını hatırlattı.

Parti içi seçimlere ilişkin de mesaj veren Yıldız, ön seçimlere, kongre seçimlerine veya parti görevlilerinin belirlenmesi amacıyla yapılan oylamalara hile karıştırılmasının cezai yaptırımı bulunduğuna dikkat çekti.

Açıklamanın Zamanlaması Dikkat Çekti

Feti Yıldız’ın açıklaması, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin seçim sistemi ve siyasi sistemdeki olası değişikliklerin tartışılabileceğine yönelik son değerlendirmelerinin ardından geldi.

Bahçeli, sistemdeki aksaklıkların giderilmesine yönelik değişikliklerin siyaset, sivil toplum, akademisyenler ve farklı kesimlerin katılımıyla müzakere edilmesi gerektiğini belirtmişti.

Yıldız’ın hemen ardından siyasi partilerin kuruluşundan faaliyetlerine kadar uzanan geniş kapsamlı bir değerlendirme yapması, MHP’nin önümüzdeki dönemde siyasi partiler ve seçim mevzuatına ilişkin tartışmalarda daha aktif bir pozisyon alabileceği ihtimalini gündeme getiriyor.

Seçim Burada Analizi

Feti Yıldız’ın açıklamasını yalnızca “Türkiye’de çok fazla siyasi parti var” eleştirisi olarak okumak eksik kalabilir.

Çünkü tartışmanın seçim sistemi açısından daha önemli bir tarafı bulunuyor.

Türkiye’de bir siyasi partinin kurulmuş olması ile seçimlerde etkili bir siyasi aktör haline gelmesi aynı şey değil. Seçime katılabilmek için ayrıca mevzuatta belirlenen teşkilatlanma ve diğer yeterlilik şartlarının yerine getirilmesi gerekiyor.

Dolayısıyla Yargıtay kayıtlarındaki parti sayısı, sandıkta seçmenin karşısına aynı sayıda partinin çıkacağı anlamına gelmiyor.

Asıl tartışma ise küçük partilerin seçim sistemindeki rolünde başlayabilir.

Son yıllarda ittifaklar, ortak listeler, milletvekili transferleri ve farklı partilerin seçim dönemlerindeki iş birlikleri Türkiye siyasetinin önemli başlıkları haline geldi. Küçük bir partinin oy oranı sınırlı olsa bile ittifak pazarlıkları veya Meclis aritmetiği içerisinde siyasi etkisi oy oranının üzerine çıkabiliyor.

Feti Yıldız’ın “pazarlık partileri” ifadesi bu nedenle dikkat çekici.

Ancak Yıldız herhangi bir parti ismi vermediği için bu sözleri mevcut siyasi partilerden birine doğrudan yöneltilmiş bir suçlama olarak değerlendirmek doğru olmaz.

Daha önemli soru şu:

MHP yalnızca mevcut siyasi parti yapısını mı eleştiriyor, yoksa siyasi partiler ve seçim mevzuatında yapılabilecek daha kapsamlı bir değişikliğin siyasi zeminini mi oluşturuyor?

Bahçeli’nin seçim sistemi açıklamasının hemen ardından Yıldız’ın siyasi partilerin kuruluş ve faaliyet şartlarını gündeme getirmesi bu soruyu daha anlamlı hale getiriyor.

Eğer önümüzdeki günlerde MHP’den parti kuruluşu, seçimlere katılma yeterliliği, ortak listeler veya milletvekili transferleri konusunda somut öneriler gelirse bugünkü açıklama çok daha farklı bir anlam kazanabilir.

Bu nedenle Seçim Burada olarak tartışmanın bundan sonraki aşamasında “kaç siyasi parti var?” sorusundan çok “seçim sisteminde siyasi partilerin rolü değişecek mi?” sorusunun takip edilmesi gerektiğini düşünüyoruz.