Kenan Evren Kimdir? | Hayatı, Askeri Kariyeri, 12 Eylül Darbesi ve Cumhurbaşkanlığı

Kenan Evren Kimdir?

Ahmet Kenan Evren, 17 Temmuz 1917 tarihinde Manisa’nın Alaşehir ilçesinde doğmuş asker ve devlet adamıdır. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin 17. Genelkurmay Başkanı olarak görev yapmış, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin lideri olmuş ve daha sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin 7. Cumhurbaşkanı olarak görev yapmıştır. Cumhurbaşkanlığı 9 Kasım 1982’de başlamış, 9 Kasım 1989’da sona ermiştir.

Türkiye siyasi tarihinin en tartışmalı isimlerinden biri olan Evren, 1982 Anayasası’nın yürürlüğe girdiği dönemde Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenmiştir.

Kenan Evren’in Doğumu ve Eğitimi

Kenan Evren, 17 Temmuz 1917 tarihinde Manisa’nın Alaşehir ilçesinde dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Anadolu’nun farklı şehirlerinde tamamladı.

Askerlik mesleğini seçerek;

• Maltepe Askerî Lisesi
• Kara Harp Okulu

eğitimlerini tamamladı.

1938 yılında teğmen rütbesiyle Türk Silahlı Kuvvetleri’nde göreve başladı.

Askeri Kariyeri

Kenan Evren, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin çeşitli birliklerinde görev yaptı.

Görev aldığı önemli kademeler şunlardır:

• Kore Savaşı’nda Türk Tugayı’nda görev aldı.
• Tugay ve tümen komutanlıklarında bulundu.
• Kara Kuvvetleri Komutanlığı yaptı.
• 1978 yılında Genelkurmay Başkanı oldu.

Görev süresi boyunca özellikle iç güvenlik ve terörle mücadele konularında aktif rol üstlendi.

12 Eylül 1980 Askeri Darbesi

12 Eylül 1980 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri, Genelkurmay Başkanı Kenan Evren’in liderliğinde yönetime el koydu.

Darbe sonrasında;

• Türkiye Büyük Millet Meclisi feshedildi.
• Hükûmet görevden alındı.
• Siyasi partiler kapatıldı.
• Siyasi faaliyetler durduruldu.
• Sıkıyönetim uygulamaları genişletildi.
• Milli Güvenlik Konseyi ülke yönetimini üstlendi.

Bu süreçte çok sayıda kişi gözaltına alındı, yargılandı ve çeşitli cezalara çarptırıldı. Dönem, insan hakları ihlalleri ve siyasi özgürlüklerin kısıtlanması nedeniyle yoğun biçimde eleştirilmiştir.

1982 Anayasası ve Cumhurbaşkanlığı

1982 Anayasası’nın halkoylamasıyla kabul edilmesinin ardından Kenan Evren, anayasa hükümleri doğrultusunda 9 Kasım 1982 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti’nin 7. Cumhurbaşkanı oldu.

Cumhurbaşkanlığı döneminde;

• 1982 Anayasası yürürlüğe girdi.
• Yeni siyasi partilerin kurulmasına izin verildi.
• 1983 genel seçimleri yapıldı.
• Sivil yönetime geçiş süreci başlatıldı.
• Turgut Özal başbakanlığında yeni hükümet kuruldu.

Cumhurbaşkanlığı Döneminde Yaşanan Önemli Gelişmeler

Kenan Evren’in görev yaptığı dönemde;

• 1983 genel seçimleri gerçekleştirildi.
• Anavatan Partisi iktidara geldi.
• Ekonomide serbest piyasa politikaları uygulanmaya devam edildi.
• Avrupa ile ilişkiler yeniden şekillenmeye başladı.
• PKK’nın ilk silahlı saldırıları yaşandı.
• Güneydoğu Anadolu’da güvenlik politikaları yoğunlaştı.

Görev Süresinin Sona Ermesi

Kenan Evren’in Cumhurbaşkanlığı görevi 9 Kasım 1989 tarihinde sona erdi.

TBMM tarafından yapılan seçim sonucunda yerine Turgut Özal Cumhurbaşkanı seçildi.

Görevden ayrıldıktan sonra uzun yıllar kamuoyundan uzak bir yaşam sürdürdü.

12 Eylül Davası

2010 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle darbecilere yönelik yargı yolunun açılmasının ardından Kenan Evren hakkında dava açıldı.

2014 yılında Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından;

• Anayasayı ihlal suçundan
• Müebbet hapis cezasına

çarptırıldı.

Karar, temyiz süreci devam ederken Evren’in vefatı nedeniyle kesinleşmedi.

Kenan Evren’in Özel Hayatı

Kenan Evren, Sevinç Evren ile evliydi.

Üç çocuk babası olan Evren, emeklilik döneminde resim sanatıyla da ilgilendi ve çok sayıda yağlı boya tablo yaptı.

Kenan Evren Ne Zaman Vefat Etti?

Kenan Evren, 9 Mayıs 2015 tarihinde Ankara’da 97 yaşında hayatını kaybetti.

Ankara’daki Devlet Mezarlığı’na defnedildi.

Kenan Evren’in Hayatındaki Önemli Tarihler

Sıkça Sorulan Sorular

Kenan Evren kimdir?

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin 17. Genelkurmay Başkanı, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin lideri ve Türkiye Cumhuriyeti’nin 7. Cumhurbaşkanıdır.

Kenan Evren kaçıncı Cumhurbaşkanıdır?

Türkiye Cumhuriyeti’nin 7. Cumhurbaşkanıdır.

Kenan Evren ne zaman Cumhurbaşkanı oldu?

9 Kasım 1982 tarihinde Cumhurbaşkanlığı görevine başladı.

Kenan Evren neden tartışmalı bir isimdir?

12 Eylül 1980 askeri darbesinin lideri olması, darbe dönemindeki uygulamalar ve insan hakları ihlalleri nedeniyle Türkiye siyasi tarihinde en çok tartışılan isimlerden biridir.

Kenan Evren hangi rütbeye kadar yükseldi?

Türk Silahlı Kuvvetleri’nde Orgeneral rütbesine yükselmiş ve Genelkurmay Başkanlığı yapmıştır.

Kenan Evren ne zaman vefat etti?

9 Mayıs 2015 tarihinde Ankara’da hayatını kaybetmiştir.