Özel’in Edirne programından yeni ekonomi mesajı

Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel’in Trakya programının bugünkü durağı Edirne oldu.

Selimiye Camisi ziyaretiyle başlayan programda Özel, emeklilerle bir araya geldi ve kentte çeşitli temaslarda bulundu. Ancak günün siyasi açıdan en dikkat çekici açıklamalarından biri, köprü ve otoyolların özelleştirilmesine yönelik oldu.

Özel, iki köprü ile sekiz devlet otoyolunun özelleştirilmesine yönelik kararı eleştirirken, sürece katılmayı planlayan şirketlere de doğrudan mesaj gönderdi.

“Bütün otoyolları devletleştireceğiz”

Özel’in açıklamasındaki en güçlü bölüm, gelecekte yapılacak ihalelere ilişkin verdiği siyasi taahhüt oldu.

Yeni Parti’nin iktidara geleceğini savunan Özel:

“Seneye geleceğiz, iktidara geleceğiz. Bütün otoyolları devletleştireceğiz.”

ifadelerini kullandı.

Özel ayrıca özelleştirme sonrasında geçiş ücretlerinin ciddi biçimde artacağını öne sürdü.

15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü’nün de tartışmanın içerisinde bulunduğunu belirten Özel, mevcut uygulamanın vatandaşın ulaşım maliyetini artıracağını savundu.

Mesajın adresi yalnızca iktidar değildi

Özel’in konuşmasını farklılaştıran noktalardan biri, eleştirisini yalnızca Cumhurbaşkanı Erdoğan ve hükümete yöneltmemesi oldu.

Açıklamanın diğer muhatabı, özelleştirme sürecinde ihaleye girmesi muhtemel şirketlerdi.

Özel, şirketlerin uzun vadeli gelir beklentisiyle otoyol ve köprü işletmelerini devralabileceğini ancak Yeni Parti’nin iktidara gelmesi durumunda bu modelin devam etmeyeceğini söyledi.

Bu nedenle açıklama, klasik bir “özelleştirmeye karşıyız” mesajının ötesinde, gelecekteki yatırımcılara yönelik siyasi bir uyarı niteliği taşıyor.

Bir adım daha ileri gitti: Gişelerin kaldırılacağını söyledi

Özel’in vaadi yalnızca otoyolların yeniden kamuya geçirilmesiyle sınırlı kalmadı.

Yeni Parti iktidarında söz konusu otoyolların vatandaşlar tarafından ücretsiz kullanılacağını savunan Özel, gişelerin kaldırılacağını da söyledi.

Böylece Yeni Parti liderinin ortaya koyduğu model üç aşamalı bir siyasi vaat haline geldi:

Özelleştirmeye karşı çıkılması → iktidar değişikliğinde yeniden devletleştirme → geçişlerin ücretsiz hale getirilmesi.

Tartışmanın merkezinde iki köprü ve devlet otoyolları var

Özel’in açıklamalarında İstanbul’un iki önemli geçiş noktası olan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet Köprüsü özellikle öne çıktı.

Özel, bunlarla birlikte otoyol ve çevre otoyollarının uzun süreli özelleştirilmesinin gündemde olduğunu belirterek buna karşı olduklarını açıkladı.

Yeni Parti lideri ayrıca yapılacak işlemlerin kısa vadede kamuya gelir sağlasa bile uzun vadede kamunun düzenli gelir getiren varlıklardan vazgeçmesi anlamına geleceğini savundu.

Özelleştirme tartışması seçim vaadine dönüştü

Bugünkü açıklamayla birlikte konu yalnızca mevcut hükümetin ekonomi politikalarına ilişkin bir tartışma olmaktan çıkıyor.

Özgür Özel, Yeni Parti’nin iktidara gelmesi halinde uygulanacak politikaya ilişkin açık bir vaat ortaya koymuş durumda:

Devlet otoyollarının yeniden kamunun kontrolüne alınması.

Bunun nasıl finanse edileceği, mevcut veya gelecekte imzalanacak sözleşmelerin hukuki durumunun nasıl çözüleceği ve olası tazminat yükümlülüklerinin ortaya çıkıp çıkmayacağı ise açıklamanın ardından yanıt bekleyen ekonomik ve hukuki başlıklar arasında.

Seçim Burada Analizi | Özel neden şirketlere seslendi?

Özgür Özel’in Edirne’deki açıklamasında asıl dikkat edilmesi gereken nokta “devletleştireceğiz” sözünden çok, bu sözü ihaleye girecek şirketlere şimdiden söylemesi.

Bu yaklaşımın siyasi sonucu önemli olabilir.

Çünkü Yeni Parti, özelleştirmeye yalnızca muhalefet eden bir pozisyon almak yerine, gelecekte iktidara gelmesi halinde bugün kurulacak ekonomik düzeni değiştireceğini ilan ediyor.

Bu aynı zamanda şirketler açısından siyasi risk tartışmasını da beraberinde getiriyor. Bir şirket uzun süreli işletme hakkı için ihaleye girdiğinde hesabını onlarca yıllık gelir üzerinden yapar. Muhalefetin güçlü bir aktörünün “iktidara gelirsek devletleştireceğiz” açıklaması ise bu hesabın içine olası bir iktidar değişikliğini de dahil ediyor.

Fakat siyasi vaadin bir de ekonomik tarafı var.

Devletleştirme kararı alınması halinde mevcut sözleşmeler, yatırım bedelleri, uluslararası hukuk hükümleri ve olası tazminatlar gündeme gelebilir. Bu nedenle “devletleştirme ve ücretsiz otoyol” vaadinin maliyetinin nasıl karşılanacağı, Yeni Parti’nin ilerleyen dönemde açıklaması gereken en önemli ayrıntılardan biri olacak.

Özel’in bugünkü çıkışı bu nedenle yalnızca bir özelleştirme eleştirisi değil.

Yeni Parti’nin iktidara gelmesi halinde kamu varlıkları konusunda nasıl bir ekonomi politikası izleyeceğinin ilk güçlü işaretlerinden biri olarak da okunabilir.