İYİ Parti’den Parti Transferlerine “Siyasi Ahlak Yasası” Çağrısı

Kırkpınar’dan siyasi transferlere tepki

İYİ Parti İzmir İl Başkanlığı’nda 30 Eylül’de düzenlenen basın toplantısında konuşan Hüsmen Kırkpınar, Türkiye ve İzmir gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Toplantının öne çıkan başlıklarından biri son dönemde yeniden yoğunlaşan partiler arası milletvekili ve yerel yönetici transferleri oldu.

TBMM kayıtlarında 28. Dönem İYİ Parti İzmir Milletvekili olarak yer alan Kırkpınar, seçilmiş kişilerin görev süreleri devam ederken başka bir siyasi partiye katılmasına karşı olduğunu belirtti.

Kırkpınar, bunun yalnızca günümüzde yaşanan transferlerle sınırlı bir tartışma olmadığını, Türkiye siyasetinde uzun yıllardır benzer örneklerin bulunduğunu söyledi.

“Siyasi Ahlak Yasası çıkması lazım”

Kırkpınar’ın açıklamasındaki en dikkat çekici öneri ise siyasi transferleri kapsayacak yeni bir yasal düzenleme yapılması yönündeydi.

İYİ Partili milletvekili, “Siyasi Ahlak Yasası çıkması lazım” diyerek konunun yasal zeminde ele alınmasını istedi.

Kırkpınar’ın yaklaşımına göre, bir siyasi partinin kadroları ve seçmen desteğiyle seçilen milletvekili veya yerel yöneticinin daha sonra başka bir partiye geçmesi seçmen iradesi açısından tartışmaya neden oluyor.

Kırkpınar bu durumu “seçmene sadakatsizlik” olarak nitelendirdi. Bu ifade Kırkpınar’ın siyasi değerlendirmesi niteliğinde.

İYİ Parti’den ayrılan isimleri de hatırlattı

Kırkpınar’ın açıklamasında yalnızca son dönemde diğer partilerden gerçekleşen transferler yer almadı.

Geçmişte İYİ Parti listesinden milletvekili seçildikten sonra partisinden ayrılan ve hem iktidar hem de muhalefet partilerine geçen isimlere de değindi.

İYİ Parti’nin 27. ve 28. yasama dönemlerinde milletvekillerinin başka siyasi partilere geçtiğini hatırlatan Kırkpınar, kendi partisinden gerçekleşen transferleri de eleştirisinin kapsamına aldı.

Bu yönüyle Kırkpınar’ın çağrısı yalnızca belirli bir partiye yapılan transferlere değil, genel olarak seçilmiş siyasetçilerin görev süreleri içerisindeki parti değişikliklerine yönelik.

CHP’ye de göndermede bulundu

Kırkpınar, geçmişte İYİ Parti’den ayrılarak muhalefet partilerine katılan milletvekilleri üzerinden CHP’ye yönelik de eleştiride bulundu.

Geçmişte başka partilerden gelen siyasetçileri kabul edenlerin bugün kendi partilerinden ayrılan isimlerle karşı karşıya kaldığını savunan Kırkpınar, “Kapıyı açık unuttular, şimdi de onlardan gidenler var” ifadelerini kullandı.

Bu sözler Kırkpınar’ın siyasi değerlendirmesi ve eleştirisi niteliğinde.

Yerel yönetimlerdeki transferlere dikkat çekti

Kırkpınar’ın üzerinde özellikle durduğu alanlardan biri belediyeler oldu.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinde belediye başkanı ve belediye meclis üyesi seçilen isimlerin seçim kampanyalarını mensubu oldukları siyasi partiler adına yürüttüğünü hatırlattı.

Kırkpınar, belediye başkanları ve meclis üyelerinin seçimden sonra başka bir partiye geçmesini eleştirirken, partiden ayrılmak isteyen seçilmiş bir kişinin başka partiye katılmak yerine bağımsız olarak görevini sürdürebileceğini savundu.

“Bağımsız kalırım”

İYİ Partili Kırkpınar kendi siyasi tercihi üzerinden de örnek verdi.

Partisinden ayrılması gibi bir durum yaşanması halinde başka bir partiye geçmek yerine bağımsız kalmayı tercih edeceğini ifade etti.

Kırkpınar, siyasi parti değiştirme konusunda oldukça sert ifadeler kullanarak kendisinin böyle bir tercih yapmayacağını söyledi.

Tartışmanın hukuki boyutu önemli

Türkiye’de milletvekillerinin parti değiştirmesi doğrudan milletvekilliğinin sona ermesi sonucunu doğurmuyor.

Anayasa’nın milletvekilliğinin düşmesini düzenleyen hükümleri kapsamında parti değiştirmek tek başına milletvekilliğinin düşme nedeni olarak sayılmıyor.

Bu nedenle siyasi transferlere ilişkin yeni bir model oluşturulmak istenmesi halinde düzenlemenin anayasal hükümler, seçilme hakkı, temsil yetkisi ve siyasi parti özgürlüğü gibi başlıklarla birlikte değerlendirilmesi gerekecek.

Yerel yönetimlerde ise belediye başkanları ve belediye meclis üyelerinin hukuki statüleri ayrıca ele alınmak durumunda.

Türkiye siyasetinde eski bir tartışma

Partiler arası transferler Türkiye siyasetinde yeni bir olgu değil.

Kırkpınar da açıklamasında geçmişte yaşanan siyasi transferleri hatırlatarak tartışmanın tarihsel boyutuna dikkat çekti.

Özellikle 1977 seçimlerinin ardından yaşanan ve siyasi tarihte “11’ler Olayı” veya “Güneş Motel Olayı” olarak anılan süreci örnek gösterdi.

Ancak günümüzdeki tartışmanın önemli bölümü yalnızca milletvekilleri üzerinden yürümüyor.

Belediye başkanlarının ve belediye meclis üyelerinin parti değiştirmeleri de yerel yönetimlerdeki siyasi dengeleri doğrudan etkileyebildiği için tartışmanın kapsamını genişletiyor.

Yeni yasama döneminde gündeme gelir mi?

Kırkpınar’ın “Siyasi Ahlak Yasası” çağrısının zamanlaması da dikkat çekiyor.

TBMM yeni yasama dönemine girerken siyasi transferlerin hukuki statüsünün değiştirilmesine ilişkin herhangi bir somut girişimin Meclis’e taşınıp taşınmayacağı önümüzdeki dönemde belli olacak.

Bunun için öncelikle ayrıntılı bir kanun teklifinin hazırlanması gerekiyor.

Ardından teklifin TBMM’deki yasama sürecinden geçmesi gerekecek.

Şu aşamada Kırkpınar’ın açıklaması bir düzenleme önerisi ve siyasi çağrı düzeyinde bulunuyor.

Seçim Burada Analizi

Hüsmen Kırkpınar’ın açıklamasının önemli tarafı, son dönemdeki parti transferleri tartışmasını yalnızca siyasi eleştiri düzeyinde bırakmayıp yasal düzenleme önerisine dönüştürmesi.

Ancak “Siyasi Ahlak Yasası” ifadesinin nasıl bir hukuki modele dönüşeceği henüz belli değil.

Bir düzenleme hazırlanması halinde en önemli tartışmalardan biri, seçmenin partiye verdiği oy ile seçilen kişinin bireysel temsil yetkisinin nasıl dengeleneceği olacaktır. Milletvekilleri açısından anayasal hükümler de tartışmanın temel unsurlarından biri olacaktır.

Kırkpınar’ın kendi partisinden geçmişte başka partilere yapılan geçişleri de eleştirmesi, açıklamasını yalnızca son dönemde belirli bir partiye yönelen transferlerle sınırlandırmadığını gösteriyor. Bununla birlikte çağrının somut bir siyasi girişime dönüşüp dönüşmeyeceğini anlayabilmek için TBMM’ye sunulacak olası teklif metnini görmek gerekecek.

Yeni yasama döneminde böyle bir teklif hazırlanırsa asıl tartışma, “Bir seçilmiş partisinden ayrıldığında bağımsız mı kalmalı, başka partiye geçebilmeli mi?” sorusu üzerinden şekillenebilir.