Evet. Ancak Cumhurbaşkanının görevden alınması, parlamenter sistemlerde olduğu gibi bir güvenoyu veya gensoru ile mümkün değildir. Türkiye’de uygulanan Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi’nde Cumhurbaşkanı hakkında izlenecek süreç Anayasa’nın 105. maddesinde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanının herhangi bir suç işlediği iddiasıyla görevde bulunduğu süre içinde soruşturulabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) belirli çoğunluklarla karar alması gerekir.
Soruşturma süreci nasıl başlar?
Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılması için öncelikle TBMM üye tam sayısının salt çoğunluğunun (301 milletvekili) vereceği önerge gerekir.
Önergenin verilmesinin ardından TBMM Genel Kurulu en geç bir ay içinde gizli oylama yapar.
Meclis soruşturması nasıl açılır?
Yapılan gizli oylamada TBMM üye tam sayısının beşte üçünün (360 milletvekili) kabul oyu vermesi halinde Cumhurbaşkanı hakkında Meclis soruşturması açılır.
Soruşturmayı yürütmek üzere siyasi parti gruplarının Meclisteki sandalye sayılarına göre oluşturulan 15 kişilik bir soruşturma komisyonu kurulur.
Komisyon hazırladığı raporu TBMM Başkanlığına sunar ve rapor Genel Kurul gündemine alınır.
Cumhurbaşkanı Yüce Divana nasıl sevk edilir?
Komisyon raporunun görüşülmesinin ardından TBMM Genel Kurulu gizli oylama yapar.
Cumhurbaşkanının Anayasa Mahkemesinin Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapabilmesi için TBMM üye tam sayısının üçte ikisinin (400 milletvekili) kabul oyu gerekir.
400 milletvekilinin kabul oyu çıkması halinde Cumhurbaşkanı Yüce Divana sevk edilir.
Yargılama süreci nasıl işler?
Cumhurbaşkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından Yüce Divan sıfatıyla yargılanır.
Yargılama mümkün olan en kısa sürede sonuçlandırılır. Anayasa’ya göre Yüce Divan yargılamasını belirlenen süre içinde tamamlamaya çalışır; gerekli görülmesi halinde ek süre verilebilir.
Cumhurbaşkanı ne zaman görevini kaybeder?
Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılması veya Yüce Divana sevk edilmesi tek başına görevin sona erdiği anlamına gelmez.
Ancak Yüce Divan tarafından Cumhurbaşkanı seçilmeye engel bir suçtan kesin mahkûmiyet kararı verilmesi halinde Cumhurbaşkanının görevi sona erer.
Soruşturma sırasında seçim kararı alabilir mi?
Hayır.
TBMM tarafından Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevk edilmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesine karar verme yetkisini kullanamaz.