İnfaz sisteminde yeni dönem: AK Parti ve MHP’den reform hazırlığı

Ceza ve infaz sisteminde yeni bir reform hazırlığı gündeme geldi.

23 Ağustos 2026 tarihinde basına yansıyan bilgilere göre AK Parti ve MHP, mevcut infaz sisteminin sadeleştirilmesi ve benzer durumdaki hükümlülere farklı infaz uygulamalarının ortaya çıkmasının önlenmesi amacıyla yeni bir çalışma yürütüyor.

Hazırlıkların temel hedeflerinden birinin kamuoyunda uzun süredir tartışılan “infazda eşitlik” sorununun giderilmesi olduğu belirtiliyor.

İnfaz sisteminde neden değişiklik yapılacak?

Türkiye’de infaz mevzuatı geçmiş yıllarda çok sayıda değişikliğe uğradı. Farklı tarihlerde yürürlüğe giren düzenlemeler nedeniyle hükümlülerin cezaevinde geçireceği süre, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik uygulamaları kamuoyunda sık sık tartışılıyor.

Yeni çalışmada mevcut sistemin daha sade hale getirilmesi ve benzer hukuki durumdaki hükümlüler arasında ortaya çıkan farklılıkların azaltılması hedefleniyor.

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız da daha önce mevcut infaz mevzuatını eleştirerek sistemin sadeleştirilmesi gerektiğini dile getirmişti.

Yeni dönemde infaz mevzuatının daha anlaşılır bir yapıya kavuşturulması gündemde.

“İnfazda eşitlik” öne çıkıyor

Çalışmanın en önemli başlıklarından birinin infazda eşitlik olması bekleniyor.

Aynı veya benzer suçlardan hüküm giyen kişilerin suç tarihleri veya farklı dönemlerde yürürlüğe giren düzenlemeler nedeniyle farklı infaz uygulamalarına tabi olması uzun süredir tartışılıyor.

AK Parti ve MHP’nin üzerinde çalıştığı belirtilen modelde bu farklılıkların azaltılması ve daha standart bir infaz sisteminin oluşturulması amaçlanıyor.

İlk kez suç işleyenler için farklı model

Dikkat çeken bir diğer başlık ise hayatında ilk kez suç işleyen hükümlüler.

Basına yansıyan bilgilere göre ilk kez suç işleyen ve yeniden suç işlemeyeceği yönünde olumlu değerlendirme yapılan hükümlüler açısından şartlı salıverilme ve denetimli serbestlik sisteminin yeniden ele alınması gündemde.

Buradaki temel yaklaşımın, suç işlemeyi alışkanlık haline getirenlerle ilk kez suç işleyen kişilerin aynı şekilde değerlendirilmemesi olduğu belirtiliyor.

Denetimli serbestlik yeniden düzenlenebilir

İnfaz sisteminin en çok merak edilen başlıklarından biri de denetimli serbestlik.

Hazırlık kapsamında denetimli serbestlik kriterlerinin yeniden değerlendirilmesi bekleniyor.

Yeni sistemde hükümlünün cezaevindeki davranışları, yeniden suç işleme riski ve topluma uyum sağlayıp sağlayamayacağı gibi kriterlerin daha fazla önem kazanabileceği belirtiliyor.

Böylece denetimli serbestliğin yalnızca belirli bir sürenin tamamlanmasına bağlı mekanizma olmaktan çıkarılarak hükümlünün durumunun da dikkate alındığı bir modele dönüştürülmesi gündeme gelebilir.

Şartlı salıverilme sistemi de masada

Şartlı salıverilme uygulamasının da reform çalışmasının önemli başlıklarından biri olması bekleniyor.

Özellikle ilk kez suç işleyenler açısından şartlı salıverilme imkanlarının hangi koşullarda uygulanacağı yeniden değerlendirilebilir.

Yeni modelde cezanın caydırıcılığının korunması ile hükümlünün topluma yeniden kazandırılması arasında denge kurulmasının amaçlandığı belirtiliyor.

Cezasızlık algısının önüne geçilmesi hedefleniyor

Çalışmanın yalnızca hükümlülere yönelik kolaylık sağlayan düzenlemelerden oluşması beklenmiyor.

AK Parti’nin yaklaşımında ceza ve infaz mevzuatının caydırıcılık, mağdurun korunması, hakkaniyet ve hükümlünün topluma yeniden kazandırılması ilkeleri çerçevesinde ele alınması öne çıkıyor.

Bu nedenle kamuoyunda sık sık gündeme gelen “suç işleyen kişinin kısa süre içerisinde yeniden dışarı çıktığı” yönündeki cezasızlık algısının azaltılması da reformun hedefleri arasında gösteriliyor.

Genel af mı geliyor?

Yeni infaz düzenlemesi haberlerinin ardından en fazla merak edilen soru ise “Genel af çıkacak mı?”

Şu aşamada kamuoyuna açıklanmış genel af kararı bulunmuyor.

Basına yansıyan çalışma daha çok infaz sisteminin yeniden düzenlenmesi, denetimli serbestlik ve şartlı salıverilme kriterlerinin değiştirilmesi ve infaz uygulamalarındaki farklılıkların azaltılması üzerinde yoğunlaşıyor.

Dolayısıyla mevcut bilgiler üzerinden “genel af geliyor” şeklinde kesin bir değerlendirme yapmak doğru değil.

Toplu tahliye olacak mı?

Benzer şekilde düzenlemeden kaç kişinin yararlanacağı veya cezaevlerinden toplu tahliye gerçekleşip gerçekleşmeyeceği konusunda da kesinleşmiş resmi bir sayı bulunmuyor.

Bunun belirlenebilmesi için düzenlemenin kapsamı, suç türleri, suç tarihleri, infaz oranları ve istisnaların açıklanması gerekiyor.

Kanun teklifinin ayrıntıları ortaya çıkmadan belirli bir tahliye sayısı vermek yanıltıcı olabilir.

Kimleri kapsayacağı henüz belli değil

İnfaz düzenlemesinde en kritik konu kapsam olacak.

Özellikle;

• ilk kez suç işleyenler,
• mükerrer suç işleyenler,
• denetimli serbestlikten yararlanabilecek hükümlüler,
• şartlı salıverilme kapsamına girecek kişiler,
• belirli tarihler arasında suç işleyen hükümlüler

açısından hangi kriterlerin getirileceği merak ediliyor.

TBMM’de infazla ilgili başka teklifler de bulunuyor

TBMM kayıtlarında infaz mevzuatını değiştirmeye yönelik farklı milletvekilleri tarafından daha önce sunulmuş kanun teklifleri de bulunuyor.

Örneğin 14 Mayıs 2026 tarihinde TBMM Başkanlığı’na sunulan bir teklif, İdare ve Gözlem Kurullarının kaldırılması ve bazı yetkilerin infaz hakimliğine devredilmesini öngörüyor. Bu teklif halen komisyonda bulunuyor.

Bununla birlikte söz konusu teklif, bugün gündeme gelen AK Parti-MHP kapsamlı reform hazırlığıyla aynı çalışma değil.

Gözler yeni yasama döneminde

İnfaz sistemine yönelik hazırlığın önümüzdeki dönemde siyasetin ve TBMM’nin önemli gündemlerinden biri olması bekleniyor.

Çalışmanın kanun teklifine dönüşmesi halinde hangi suçların kapsama alınacağı, denetimli serbestlik süreleri, şartlı salıverilme koşulları ve infaz oranlarının değiştirilip değiştirilmeyeceği daha net şekilde ortaya çıkacak.

Şu an için kesinleşen bir genel af veya toplu tahliye düzenlemesi bulunmuyor.

Bu nedenle cezaevindeki hükümlüler ve yakınları açısından asıl belirleyici gelişme, hazırlanan düzenlemenin resmi kanun teklifine dönüşerek TBMM’ye sunulması olacak.