Motorinde 100 TL Dönemi Kısa Sürdü: Büyük İndirim Gece Yarısı Pompaya Yansıdı

Akaryakıt tabelalarında son günlerde yaşanan hızlı değişim devam ediyor.

Motorinin litre fiyatına 19 Eylül Cumartesi gününden itibaren geçerli olmak üzere indirim yapıldı. Gece yarısı pompaya yansıyan değişiklikle birlikte İstanbul, Ankara ve İzmir’de motorin yeniden 100 TL’nin altına geriledi.

İndirimin miktarı konusunda kaynaklar arasında küçük bir farklılık bulunuyor.

Bloomberg HT ve Ekonomim gerçekleşen indirimi 3,97 TL olarak aktarırken, bazı sektör kaynaklarına dayandırılan haberlerde indirim 4,09 TL, Habertürk’te ise ortalama 4,10 TL olarak veriliyor.

Ortak nokta ise net:

Motorin 19 Eylül itibarıyla yaklaşık 4 TL ucuzladı ve üç büyükşehirde yeniden çift haneli fiyatlara döndü.

100 TL sınırı iki gün önce aşılmıştı

Motorin fiyatlarındaki son hareketliliğin başlangıcı yalnızca bugünkü indirim değil.

15 Eylül’de motorinin litre fiyatına yaklaşık 6,5 TL zam yapılmıştı.

Bunun üzerinden yalnızca iki gün geçtikten sonra, 17 Eylül’de motorine bu kez 4,62 TL’lik ikinci büyük zam geldi.

İkinci artışla birlikte motorinin litre fiyatı İstanbul’da 100 TL sınırını geçerken Ankara ve İzmir’de 101 TL seviyelerinin üzerine çıktı.

17 Eylül’de motorin İstanbul Avrupa Yakası’nda yaklaşık 100,31-100,40 TL, Ankara’da 101,43-101,50 TL, İzmir’de ise 101,70-101,80 TL seviyesine kadar yükseldi.

Böylece motorin fiyatlarında uzun süredir konuşulan “litresi 100 TL” eşiği fiilen aşılmış oldu.

Ancak bu tablo uzun sürmedi.

19 Eylül gecesi tabela yeniden değişti

17 Eylül’deki büyük zammın üzerinden yaklaşık iki gün geçtikten sonra bu kez indirim haberi geldi.

Uluslararası ürün fiyatlarındaki gerilemenin ardından motorin fiyatlarında aşağı yönlü değişiklik gerçekleşti.

19 Eylül itibarıyla pompaya yansıyan indirimle birlikte motorinin litre fiyatı İstanbul Avrupa Yakası’nda yaklaşık 96,3 TL seviyesine geriledi.

Ankara’da fiyat yaklaşık 97,4 TL, İzmir’de ise yaklaşık 97,7 TL seviyesine indi.

Fiyatların dağıtım şirketi, il, ilçe ve istasyona göre küçük farklılıklar gösterebildiğini de belirtmek gerekiyor.

Birkaç günde üç ayrı tabela

Motorindeki hareketliliği yalnızca bugünkü indirim üzerinden değerlendirmek son günlerde yaşanan değişimi tam olarak göstermiyor.

Son birkaç günlük tablo dikkat çekici:

15 Eylül: Motorine yaklaşık 6,5 TL zam

17 Eylül: Motorine 4,62 TL zam

19 Eylül: Motorine yaklaşık 4 TL indirim

Yani sürücüler yalnızca birkaç gün içerisinde pompada üç farklı fiyat seviyesiyle karşılaştı.

İlk iki artış birlikte değerlendirildiğinde motorinde yaklaşık 11 TL’yi aşan yükseliş meydana gelirken, bugünkü indirim bunun yaklaşık 4 TL’lik bölümünü geri aldı.

Dolayısıyla motorinin yeniden 100 TL’nin altına düşmesi, son zamların tamamen geri alındığı anlamına gelmiyor.

Zamların tamamı geri alınmadı

Rakamların ortaya koyduğu en önemli ayrıntılardan biri de bu.

15 Eylül’deki yaklaşık 6,5 TL artış ile 17 Eylül’deki 4,62 TL artış toplandığında motorinin litre fiyatında birkaç gün içerisinde yaklaşık 11,1 TL’lik yükseliş oluştu.

19 Eylül’deki yaklaşık 4 TL’lik indirim bu artışın bir bölümünü geri çekti.

Basit hesapla bakıldığında, iki zam ile son indirim birlikte değerlendirildiğinde motorin hâlâ 15 Eylül öncesindeki seviyesinin yaklaşık 7 TL üzerinde bulunuyor.

Bu nedenle bugünkü gelişmeyi “zam tamamen geri alındı” şeklinde değerlendirmek doğru değil.

Benzinde değişiklik yok

Motorindeki indirime karşılık benzinin litre fiyatında 19 Eylül itibarıyla yeni bir fiyat değişikliği bildirilmedi.

İstanbul Avrupa Yakası’nda benzinin litre fiyatı yaklaşık 80,3-80,4 TL seviyesinde bulunurken Ankara’da yaklaşık 81,3 TL, İzmir’de ise yaklaşık 81,5-81,6 TL seviyesinde seyrediyor.

Motorin ile benzin arasındaki fiyat farkı ise son hareketliliğe rağmen dikkat çekici seviyelerde kalmaya devam ediyor.

Neden bu kadar hızlı değişiyor?

Türkiye’de akaryakıt fiyatlarının oluşumunda uluslararası petrol ve ürün fiyatları, döviz kuru, vergiler ve dağıtım maliyetleri gibi birden fazla unsur etkili oluyor.

Bu nedenle uluslararası piyasalarda petrol ve motorin ürün fiyatlarında meydana gelen hızlı hareketler Türkiye’deki pompa fiyatlarına da yansıyabiliyor.

Son indirimde de uluslararası ürün fiyatlarındaki gerileme etkili oldu.

Ancak fiyatların bundan sonraki yönü, petrol piyasası ve döviz kurundaki gelişmelere bağlı olarak yeniden değişebilir.

Sadece otomobil sahiplerini ilgilendirmiyor

Motorin fiyatlarındaki değişiklik yalnızca bireysel araç kullanıcılarının yakıt giderlerini etkilemiyor.

Türkiye’de karayolu taşımacılığında motorinin yoğun biçimde kullanılması nedeniyle fiyat hareketleri nakliye ve lojistik maliyetleri açısından da önem taşıyor.

Kamyon, TIR, minibüs, otobüs, tarım makineleri ve ticari araçların önemli bölümünün motorin kullanması nedeniyle kalıcı yakıt artışları işletmelerin maliyet hesaplarında da etkili olabiliyor.

Bu maliyetlerin ne ölçüde tüketici fiyatlarına yansıyacağı ise sektör, rekabet koşulları ve diğer maliyet unsurlarına göre değişiyor.

Seçim Burada Analizi | Asıl dikkat çeken 100 TL değil, fiyatın hızı

Motorinin yeniden 100 TL’nin altına gerilemesi sürücüler açısından önemli. Ancak son birkaç günlük tabloya bakıldığında daha dikkat çekici başka bir nokta ortaya çıkıyor:

Fiyat değişiminin büyüklüğü ve hızı.

15 Eylül’de yaklaşık 6,5 TL zam yapıldı.

İki gün sonra 4,62 TL daha eklendi.

Aradan iki gün geçtikten sonra yaklaşık 4 TL geri alındı.

Sonuçta yalnızca birkaç gün içinde motorinin litre fiyatında çift yönlü ve toplamda oldukça yüksek bir hareket yaşandı.

Bu tablo aynı zamanda “100 TL’nin altına düştü” ifadesinin tek başına neden yeterli olmadığını gösteriyor.

Çünkü bugünkü indirim, önceki iki büyük zammın tamamını geri almış değil.

Yaklaşık hesapla motorin hâlâ 15 Eylül öncesine göre litre başına 7 TL civarında daha pahalı.

Bu nedenle motorin fiyatlarındaki son haftayı tek bir zam veya tek bir indirim üzerinden değil, bütün hareketleri birlikte değerlendirerek okumak gerekiyor.

Önümüzdeki günlerde ise asıl takip edilmesi gereken nokta, yaklaşık 4 TL’lik indirimin ardından fiyatların bu seviyelerde kalıp kalmayacağı olacak.