Trump’tan Dünyaya İran Mesajı, Rusya ve Çin’ide Tehdit Etti

Trump’tan Rusya ve Çin’e açık uyarı

ABD Başkanı Donald Trump, İran çevresinde yükselen askeri gerilim sürerken Rusya ve Çin’e yönelik dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in kendisine, İran’a silah sağlamayacakları yönünde güvence verdiklerini öne sürdü. ABD Başkanı, mevcut değerlendirmesine göre iki ülkenin İran’a doğrudan askeri destek vermediğini söyledi.

Trump, Rusya veya Çin’in İran’ın yanında çatışmaya katılması ihtimaline ilişkin ise sert ifadeler kullanarak böyle bir adımın söz konusu ülkelerin çıkarına olmayacağını savundu.

“Şi Cinping’in sözü Çinli şirketleri de kapsıyor”

Trump’ın açıklamasına göre Şi Cinping, İran’a hiçbir şart altında silah vermeyeceklerini veya satmayacaklarını kendisine iletti.

ABD Başkanı, bu güvencenin yalnızca Çin devletini değil, Çin merkezli şirketleri de kapsadığını iddia etti. Trump, Şi’nin sözüne güvendiğini belirterek Pekin yönetiminin İran’a silah sağlama sürecine katılmayacağını düşündüğünü ifade etti.

ABD yönetimi daha önce İran’ın Çin üzerinden silah ve balistik füze üretiminde kullanılabilecek malzemeler temin etme girişimlerine aracılık etmekle suçladığı bazı Çin ve Hong Kong şirketlerine yaptırım uygulamıştı.

Putin’den de güvence aldığını söyledi

Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de İran’a silah satmayacağı konusunda kendisine güvence verdiğini açıkladı.

Rusya ve Çin’in şu aşamada İran’la birlikte savaşa katılmadıklarını düşündüğünü belirten Trump, iki ülkenin tutum değiştirmesi durumunda bunun sonuçlarının ağır olabileceği mesajını verdi.

Trump’ın açıklamalarına ilişkin Çin ve Rusya yönetimlerinden aynı içerikte bağımsız ve ayrıntılı bir doğrulama henüz kamuoyuna yansımadı. Bu nedenle söz konusu silah vermeme taahhütleri şu aşamada Trump’ın aktardığı görüşmeler ve güvenceler olarak değerlendiriliyor.

İran savaşı sürerken geldi

Trump’ın açıklaması, ABD ile İran arasındaki çatışmaların ve bölgedeki karşılıklı saldırıların yoğunlaştığı bir dönemde geldi.

ABD’nin İran’daki bazı askeri hedeflere yönelik saldırılar düzenlediği, İran’ın ise bölgedeki Amerikan üslerini füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldığı bildiriliyor. Gerilimin Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı gibi küresel enerji taşımacılığı açısından kritik bölgelere yayılma riski uluslararası kamuoyunda endişeye yol açıyor.

ABD istihbaratı Rusya’nın rolünü inceliyor

Reuters’ın aktardığı bilgilere göre Amerikan istihbarat birimleri, Rusya’nın İran’a hedef belirleme bilgisi veya insansız hava aracı teknolojisi sağlayıp sağlamadığını araştırıyor.

Kremlin ise bu iddialara ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapmadı. Washington yönetimi, İran’ın silah tedarikine yardımcı olduğu gerekçesiyle bazı Rus ve Çinli kuruluşlara yaptırım uygulamayı sürdürüyor.

Gözler Pekin ve Moskova’dan gelecek açıklamalarda

Trump’ın açıklamaları, İran’ın en önemli uluslararası ortakları arasında gösterilen Rusya ve Çin’in çatışmadaki tutumunu yeniden gündeme taşıdı.

Pekin ve Moskova’nın İran’a silah satışını durduracağı yönündeki iddia doğrulanırsa, Tahran’ın uzun vadeli askeri tedarik olanakları üzerinde önemli etkiler oluşabilir. Ancak bu sonucun ortaya çıkabilmesi için açıklamaların resmi anlaşmaya dönüşmesi ve sahadaki uygulamalarla desteklenmesi gerekiyor.

Önümüzdeki süreçte Çin ve Rusya yönetimlerinden gelecek açıklamalar, İran’la askeri ve diplomatik ilişkilerin hangi yönde ilerleyeceğini göstermesi açısından yakından takip edilecek.