Bahçeli’den dikkat çeken sistem değerlendirmesi

Siyasetin gündeminde yeni anayasa ve Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne ilişkin tartışmalar devam ederken MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’den dikkat çeken mesajlar geldi.

Habertürk Ankara Temsilcisi Nasuhi Güngör’ün sorularını yanıtlayan Bahçeli, mevcut hükümet sisteminin Türkiye açısından siyasi istikrar sağladığını savundu.

Ancak Bahçeli’nin açıklamasında dikkat çeken yeni nokta, mevcut sistemin olduğu gibi bırakılması yerine uygulamada ortaya çıkan bazı başlıkların gözden geçirilmesine açık kapı bırakması oldu.

“Bazı noktaların gözden geçirilmesi önemli”

Bahçeli, Türkiye’nin öncelikle siyasi istikrara ihtiyacı bulunduğunu belirterek Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin bu ihtiyacı kalıcı hale getirdiği görüşünü dile getirdi.

Ardından sistemin iki dönemlik uygulamasına dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Aradan geçen iki dönem içinde sistemin uygulamasına dair bazı noktaların gözden geçirilmesi önemlidir.”

Bu ifade önemli bir ayrım ortaya koyuyor.

Bahçeli’nin yaklaşımı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nden vazgeçilmesi veya parlamenter sisteme geri dönülmesi değil. MHP lideri mevcut modelin korunmasını, ancak işleyiş sırasında ortaya çıkan aksaklıkların giderilmesini savunuyor.

Yeni anayasa mesajını açık verdi

Bahçeli’nin açıklamasının en önemli başlıklarından biri ise yeni anayasa oldu.

MHP lideri:

“Her şeyden evvel sistemin sağlıklı işlemesi için bir anayasaya ihtiyaç vardır.”

dedi.

Bahçeli böylece hükümet sisteminde yapılabilecek düzenlemelerle yeni anayasa çalışmalarını birbirine bağladı.

Üstelik yeni anayasa tartışmasının yalnızca siyasi partiler arasında yürütülmemesi gerektiğini de söyledi.

Sivil toplum kuruluşlarının, akademisyenlerin ve aydınların da sürece katılması gerektiğini savunan Bahçeli, sistemi güçlendirecek ve aksaklıkları giderecek değişikliklerin yeni anayasa çalışmalarıyla uyumlu biçimde ele alınmasını istedi.

Seçim Kanunu ve Siyasi Partiler Kanunu da masada

Bahçeli’nin işaret ettiği alan yalnızca anayasa değil.

MHP lideri, seçim mevzuatı ile Siyasi Partiler Kanunu’nda da değişiklik yapılabileceğinin mesajını verdi.

Bu düzenlemelerin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni güçlendirecek ve uygulamada ortaya çıkan sorunları giderecek şekilde ele alınmasını savundu.

Dolayısıyla Bahçeli’nin açıklaması üç ayrı başlığı aynı siyasi paketin içerisinde topluyor:

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin işleyişi, yeni anayasa ve seçim-siyasi partiler mevzuatı.

467 oy Bahçeli’yi de şaşırttı

Bahçeli’nin gündeminde “Terörsüz Türkiye” kapsamında TBMM’den geçen çerçeve yasa da vardı.

Yasanın Meclis’te 467 oyla kabul edilmesini değerlendiren Bahçeli, ortaya çıkan sayının kendi beklentisinin de üzerinde olduğunu söyledi:

“Doğrusu 467 rakamını ben de beklemiyordum.”

Bahçeli, komisyondaki görüşmelerin ve fikir alışverişinin geniş bir mutabakat ortaya çıkardığını savundu.

467 oyluk desteği ise toplumsal mutabakatın genişlemesi ve dayanışmanın güçlenmesi açısından olumlu değerlendirdi.

Mesaj “sistem değişsin” değil, “sistem güçlensin”

Bahçeli’nin açıklamalarındaki en kritik ayrım burada ortaya çıkıyor.

MHP lideri Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin değiştirilmesini değil, mevcut sistem içerisindeki aksaklıkların giderilmesini istiyor.

Bu nedenle açıklamaları “parlamenter sisteme dönüş” mesajı olarak okumak doğru görünmüyor.

Aksine Bahçeli, siyasi istikrarın mevcut sistem sayesinde kalıcı hale geldiğini savunurken aynı sistemin yeni anayasa ve yasal düzenlemelerle daha işlevsel hale getirilmesini öneriyor.

Seçim Burada Analizi | Bahçeli’nin mesajında asıl dikkat edilmesi gereken ne?

Bahçeli’nin açıklamasının siyasi ağırlığı yalnızca “yeni anayasa” demesinde değil.

Asıl önemli nokta, anayasa tartışmasının kapsamını genişletmesi.

Çünkü MHP liderinin çizdiği çerçeve yalnızca anayasanın belirli maddelerinin değiştirilmesini değil; Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin iki dönemlik uygulamasından çıkarılan sonuçların, Seçim Kanunu’nun ve Siyasi Partiler Kanunu’nun birlikte değerlendirilmesini içeriyor.

Bu gerçekleşirse tartışma doğrudan Türkiye’nin seçim ve yönetim mimarisine uzanabilir.

Burada dikkat edilmesi gereken ikinci nokta ise 467 oy.

“Terörsüz Türkiye” çerçeve yasasında ortaya çıkan geniş Meclis çoğunluğu Bahçeli tarafından yalnızca bir yasa oylamasının sonucu olarak görülmüyor. MHP lideri bunu daha geniş bir siyasi mutabakatın işareti olarak değerlendiriyor.

Ancak 467 oyun yeni anayasa için aynı şekilde oluşacağı sonucunu bugünden çıkarmak mümkün değil. Çerçeve yasaya destek veren partilerin anayasanın her maddesinde aynı pozisyonu alacağı varsayılamaz.

Önümüzdeki dönemde bu nedenle üç soru belirleyici olacak:

Hükümet sisteminde hangi noktalar değiştirilecek? Seçim ve Siyasi Partiler kanunlarında tam olarak hangi düzenlemeler gündeme gelecek? Yeni anayasa için Meclis’teki geniş mutabakat korunabilecek mi?

Bahçeli’nin bugünkü açıklaması bu soruların cevaplarını vermedi; fakat tartışılacak alanı oldukça net biçimde tarif etti.

Bu nedenle yeni anayasa gündeminde bundan sonraki kritik aşama, “Yeni anayasa yapılmalı mı?” tartışmasından “Yeni anayasanın içinde ne olacak?” tartışmasına geçilmesi olabilir.