
Ahmet Necdet Sezer Kimdir? | Hayatı, Hukuk Kariyeri, Anayasa Mahkemesi Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı
Ahmet Necdet Sezer Kimdir?
Ahmet Necdet Sezer, 13 Eylül 1941 tarihinde Afyonkarahisar’da doğmuş hukukçu, yüksek yargıç ve devlet adamıdır. Uzun yıllar hâkimlik yaptıktan sonra Anayasa Mahkemesi Başkanlığı görevine seçilmiş, 2000 yılında ise Türkiye Cumhuriyeti’nin 10. Cumhurbaşkanı olmuştur.
Tarafsız devlet anlayışı, hukuk devleti vurgusu ve anayasal ilkelere bağlı tutumuyla görev yapan Sezer, 16 Mayıs 2000 ile 28 Ağustos 2007 tarihleri arasında Cumhurbaşkanlığı görevini yürütmüştür.
Ahmet Necdet Sezer’in Doğumu ve Eğitimi
Ahmet Necdet Sezer, 13 Eylül 1941 tarihinde Afyonkarahisar’da dünyaya geldi.
İlk ve orta öğrenimini Afyonkarahisar’da tamamladıktan sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 1962 yılında mezun oldu.
Üniversite eğitiminin ardından yargı teşkilatında görev almaya başladı.
Hâkimlik ve Yargı Kariyeri
Sezer, mezuniyetinin ardından çeşitli il ve ilçelerde hâkim olarak görev yaptı.
Meslek hayatı boyunca;
- Sulh hâkimliği,
- Asliye hukuk hâkimliği,
- Yargıtay üyeliği,
- Anayasa Mahkemesi üyeliği
görevlerinde bulundu.
1998 yılında Anayasa Mahkemesi Başkanı seçildi.
Bu görevinde anayasal denetim, hukuk devleti ve temel haklar konularındaki kararlarıyla öne çıktı.
Türkiye Cumhuriyeti’nin 10. Cumhurbaşkanı
Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel‘in görev süresinin dolmasının ardından TBMM’de yapılan seçim sonucunda Ahmet Necdet Sezer, 5 Mayıs 2000 tarihinde Cumhurbaşkanı seçildi. Görevine ise 16 Mayıs 2000 tarihinde başladı.
Siyasi geçmişi bulunmayan ilk yüksek yargıç kökenli Cumhurbaşkanlarından biri olarak dikkat çekti.
Cumhurbaşkanlığı süresince;
- Hukukun üstünlüğünü vurguladı.
- Anayasal kurumların bağımsızlığına önem verdi.
- Kuvvetler ayrılığı ilkesini savundu.
- Yasaları anayasal açıdan titizlikle değerlendirdi.
Cumhurbaşkanlığı Döneminde Yaşanan Önemli Gelişmeler
Ahmet Necdet Sezer’in görev yaptığı dönemde Türkiye’de ve dünyada birçok önemli gelişme yaşandı.
Bunlardan bazıları şunlardır:
- 2001 ekonomik krizi,
- Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı’nın uygulanması,
- Avrupa Birliği uyum reformları,
- 2002 genel seçimleri,
- Adalet ve Kalkınma Partisi’nin tek başına iktidara gelmesi,
- Irak Savaşı ve 1 Mart Tezkeresi süreci,
- Avrupa Birliği ile tam üyelik müzakerelerinin başlaması (2005),
- Yeni Türk Ceza Kanunu ve çeşitli reform paketlerinin yürürlüğe girmesi.
2001 Anayasa Kitapçığı Olayı
19 Şubat 2001 tarihinde gerçekleştirilen Milli Güvenlik Kurulu toplantısında Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ile dönemin Başbakanı Bülent Ecevit arasında yaşanan gerginlik, kamuoyunda “Anayasa kitapçığı olayı” olarak anıldı.
Bu olayın ardından finans piyasalarında ciddi dalgalanmalar yaşandı ve Türkiye, 2001 ekonomik krizinin en ağır dönemlerinden birine girdi. Ekonomistler, krizin nedenlerini değerlendirirken yapısal ekonomik sorunlar, finansal kırılganlıklar ve siyasi belirsizlik gibi birçok faktörün birlikte etkili olduğuna dikkat çekmektedir.
Veto Yetkisini Kullanması
Ahmet Necdet Sezer, Cumhurbaşkanlığı döneminde anayasal denetim görevini etkin biçimde kullandı.
Görev süresi boyunca çok sayıda kanunu yeniden görüşülmek üzere TBMM‘ye iade etti ve bazı düzenlemeler için Anayasa Mahkemesi’ne iptal başvurusunda bulundu.
Bu yönüyle, Cumhuriyet tarihinde veto yetkisini en sık kullanan Cumhurbaşkanları arasında yer aldı.
Görev Süresinin Sona Ermesi
Ahmet Necdet Sezer’in görev süresi 28 Ağustos 2007 tarihinde sona erdi.
TBMM tarafından yapılan seçim sonucunda yerine Abdullah Gül Cumhurbaşkanı seçildi.
Görevden ayrıldıktan sonra aktif siyasete girmedi ve kamuoyunda sınırlı sayıda açıklama yaptı.
Ahmet Necdet Sezer’in Özel Hayatı
Ahmet Necdet Sezer, Semra Sezer ile evlidir.
Üç çocuk babası olan Sezer, görev süresi boyunca sade yaşam tarzı ve kamu kaynaklarının kullanımındaki hassasiyetiyle tanındı.
Ahmet Necdet Sezer’in Hayatındaki Önemli Tarihler
| Tarih | Olay |
|---|---|
| 13 Eylül 1941 | Afyonkarahisar’da doğdu |
| 1962 | Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu |
| 1998 | Anayasa Mahkemesi Başkanı seçildi |
| 5 Mayıs 2000 | TBMM tarafından Cumhurbaşkanı seçildi |
| 16 Mayıs 2000 | 10. Cumhurbaşkanı olarak göreve başladı |
| 19 Şubat 2001 | MGK toplantısındaki “Anayasa kitapçığı” olayı yaşandı |
| 2005 | AB tam üyelik müzakereleri başladı |
| 28 Ağustos 2007 | Cumhurbaşkanlığı görevi sona erdi |
Sıkça Sorulan Sorular
Ahmet Necdet Sezer kimdir?
Hukukçu, yüksek yargıç, Anayasa Mahkemesi eski Başkanı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin 10. Cumhurbaşkanıdır.
Ahmet Necdet Sezer kaçıncı Cumhurbaşkanıdır?
Türkiye Cumhuriyeti’nin 10. Cumhurbaşkanıdır.
Ahmet Necdet Sezer hangi meslekten gelmektedir?
Hâkimlik ve yüksek yargıçlık yapmış bir hukukçudur.
Ahmet Necdet Sezer ne zaman Cumhurbaşkanı oldu?
TBMM tarafından 5 Mayıs 2000’de seçilmiş, 16 Mayıs 2000 tarihinde göreve başlamıştır.
Ahmet Necdet Sezer döneminde hangi önemli olaylar yaşandı?
2001 ekonomik krizi, Avrupa Birliği reformları, 2002 genel seçimleri, Irak Savaşı süreci ve AB ile tam üyelik müzakerelerinin başlaması bu dönemin öne çıkan gelişmeleri arasındadır.
Ahmet Necdet Sezer aktif siyasete girdi mi?
Hayır. Cumhurbaşkanlığı görevinin ardından aktif siyasette yer almamıştır.